Auteur: Bas van Brecht

Jørn Lier Horst is al jaren een van de meest gelezen Scandinavische thrillerschrijvers. Bovendien is hij bijzonder productief. Eerder dit jaar verscheen nog De schreeuw, dat hij samen schreef met Jan-Henrik Fjell, en in het najaar van vorig jaar verscheen een nieuw deel in de populaire Blix & Ramm-reeks. Nu is hij terug met alweer het zeventiende deel in zijn William Wisting-reeks: Droog land.

De coolcation is een enorme hit. Steeds meer Nederlanders kiezen voor een vakantie in het hoge noorden. En dat snap ik na zes jaar Zweden maar al te goed. Als er één periode van het jaar is waarin ik liever niet weg wil, dan is het de zomer wel. Want bij Odins naam, wat is het hier dan fraai. Maar bij Thors hamer, wat moet je er lang op wachten. 

Het is een kleine paradox. De donkere maanden zijn voorbij in het hoge noorden en met de week wordt het er lichter, vrolijker en mooier. Alles komt in bloei en de dagen worden steeds langer. Toch verschijnen juist in deze periode opvallend veel nieuwe Scandinavische thrillers. Afgelopen maand was al een sterke aftrap, met onder andere nieuw werk van Camilla Läckberg en Jens Henrik Jensen. April bleek echter vooral de maand van de Scandinavische roman, met maar liefst zes nieuwe titels.

In Zweden is het weer zover: miljoenen kijkers stemmen af op Den stora älgvandringen, de inmiddels legendarische slow-tv-hit waarin elanden live worden gevolgd tijdens hun jaarlijkse trek. En dit seizoen begon meteen met een typisch moment dat precies laat zien waarom het programma zo geliefd is: de eerste twee elanden verschenen plotseling en zwommen zonder waarschuwing de rivier over tot verrassing van zelfs de makers.

Emigreren naar Zweden, het is een stap waar steeds meer Nederlanders van dromen. Carolina Visser zette in 2006 de stap nadat haar man overleed.  Ze laadde haar auto vol, reed naar het hoge noorden en vond daar niet alleen haar droomhuis, maar ook nieuwe liefde en zingeving. Op slechts vijfhonderd kilometer van de poolcirkel begon ze, tegen alle adviezen in, met het telen van tulpen. Iedereen verklaarde haar voor gek, nu noemen ze haar de tulpenkoningin van het noorden. Dit is haar emigratieverhaal. 

In maart kwam er opnieuw een stroom aan opmerkelijk nieuws uit het hoge noorden. Van Noordse landen die wederom de gelukkigste ter wereld blijken, tot een supermarkt in Finland die bewust de langzaamste kassa introduceert. Zweden kijkt naar CO₂-opslag onder de zeebodem, in Denemarken verandert een begraafplaats tijdelijk in een roze toeristenmagneet en in IJsland zoeken ze… de slechtste fotograaf ter wereld. Dit is het laatste, opmerkelijke nieuws uit Scandinavië.

Maart is zo’n maand waarin uitgeverijen blijkbaar niet echt aan het hoge noorden denken. Op zich ook niet zo gek: de echte vrieswinter is voorbij, maar de tijd van het oneindige licht is ook nog niet aangebroken. Het is letterlijk een overgangsmaand en dat zie je ook terug op boekengebied. Slechts twee nieuwe Scandinavische boeken verschenen deze maand: een thriller en een roman. Gelukkig is het stilte voor de storm, want de komende maanden mogen we veel meer moois en spannends verwachten.

Met Pasen gaan kleine Zweedse heksjes langs de deuren. Ik kwam oog in oog te staan met een aantal van hen. De schrik van mijn leven.

Waterloo. Euphoria. Heroes. En zelfs de ‘Bara Bada Bastu’-saunasong. Het zijn oorwurmen van liedjes die in mijn hoofd zitten en er nooit meer uitgaan. Ik ben dan ook een Eurovisie-fan. Een ontboezeming die in Nederland nog weleens tot gefronste wenkbrauwen leidt. Niet in Zweden.

Als je Zweedse boeken leest, dan doet de naam Tineke Jorissen-Wedzinga waarschijnlijk wel een belletje rinkelen. Ze is de vertaler van tientallen Zweedse misdaad- en thrillerboeken, waaronder de Millennium-trilogie. Waar normaal gesproken de schrijvers de volle aandacht krijgen, werkt Tineke stilletjes in betrekkelijke anonimiteit. We gingen met haar in gesprek over de toegenomen populariteit van Scandinavische boeken, de opkomst van AI en een leven vol Zweden.