Hjo: houten huizen en de kunst van rustig aan doen
Er zijn plaatsen in Zweden waar je meteen begrijpt waarom mensen er blijven hangen. Hjo is zo’n plek. Je komt misschien voor een ijsje in de haven, een wandeling door de houten stad of een tussenstop aan het Vätternmeer. Maar voor je het weet zit je op een bankje naar het water te kijken en denk je: ja, hier kan ik wel blijven. “Hjo is zo prachtig”, zegt de in het stadje wonende Nederlandse Claudia Gloudermans.
Hjo ligt aan de westelijke oever van het Vätternmeer, in Västergötland. Het is geen grote stad, en dat probeert het ook niet te zijn. Juist die kleinschaligheid maakt Hjo aantrekkelijk. De houten huizen, de haven, de oude kuurvilla’s, de strandhuisjes en het heldere water vormen samen een stadje dat zijn tempo bewust laag heeft gehouden.
Hjo is een van de drie houten steden van Zweden, samen met Eksjö en Nora. Hier wandel je niet door brede winkelstraten met anonieme gevels, maar langs lage houten huizen, veranda’s, tuinen en oude straatjes met veel karakter. De stad werd al in 1413 genoemd in de belastingboeken van Erik van Pommeren. Geen wereldstad dus, maar wel een plek die al eeuwenlang meetelt aan de oever van Vättern.
Hier rust de kalmte
Die ligging aan het water was lang belangrijk. Hjo was de havenplaats van Västergötland aan het meer, met verbindingen richting onder meer Vadstena aan de overkant. Wie nu door de haven loopt, ziet vooral plezierboten, terrassen, ijsjes en mensen zonder haast. Maar het water vertelt nog steeds het oudere verhaal van handel, vervoer en verbinding.
Een van de mooiste verhalen over Hjo gaat terug naar de middeleeuwen. Volgens een lokale overlevering voeren monniken ooit over Vättern tussen de kloosters van Alvastra en Varnhem. Halverwege sloeg het weer om. Uiteindelijk bereikten ze uitgeput de oever bij Hjo en zouden ze hebben uitgeroepen: “Hic Jacet Otium” — hier rust de kalmte. Of het waar is, doet er bijna niet toe. Als verhaal past het perfect bij Hjo.
Kuuroord Hjo
In de negentiende eeuw kreeg het stadje een nieuwe rol. De haven werd vernieuwd, de spoorlijn naar Stenstorp kwam er, en in 1878 opende de Hjo Vattenkuranstalt. Hjo werd een kuuroord. Dat zie je nog altijd terug in het stadspark, waar houten villa’s tussen het groen herinneren aan de tijd van kuurgasten, badhuizen en herstel aan het water.
Voor veel bezoekers begint Hjo bij de haven. Daar ligt de stad letterlijk open naar Vättern. Je vindt er terrassen, boten, het vuurtorentje en het stoomschip S/S Trafik uit 1892, dat in de zomer nog altijd tochten over het meer maakt.
En dan is er natuurlijk het ijs. Moster Elins Glass bij de haven is voor veel Zweden bijna een verplichte stop. Nummer trekken, wachten tussen de boten en daarna met een veel te groot ijsje langs het water lopen. Er zijn slechtere vakantiedagen.
Vakantie en verhuizen
Voor Nederlanders en Belgen is Hjo interessant omdat het Zweden op menselijke schaal laat zien. Je hebt het meer, de houten huizen, de natuur en de rust, maar ook winkels, scholen, horeca, verenigingen en werkgelegenheid in de regio.
Hjo ligt in Skaraborg, een streek waar de afstanden relatief kort zijn en waar je makkelijk pendelt tussen kleinere plaatsen en grotere werkkernen. Skövde ligt op ongeveer een half uur rijden en heeft treinverbindingen richting Göteborg en Stockholm. Ook plaatsen als Tibro, Tidaholm, Karlsborg en Jönköping liggen binnen bereik.
Dat beeld herkent ook Claudia Gloudermans, een Nederlandse die al bijna dertig jaar in Hjo woont en er een boerderij heeft. “We hebben bos, landbouwgrond, alles,” vertelt ze. Volgens haar is Hjo “een van de mooiste plaatsen van Zweden”, juist door het oude karakter van het stadje. Ze ziet bovendien veel Nederlanders op de campings in de omgeving.
“Er staan nog heel veel oude huizen doordat Hjo gespaard is gebleven van de grote stadsbranden die veel andere Zweedse historische plekken hebben weggevaagd,” zegt ze.
De gemeente bestaat naast Hjo zelf uit kleinere plaatsen zoals Blikstorp, Gate, Grevbäck en Korsberga. Daar vind je meer landelijke woonmilieus, boerderijen, groene bedrijven en ruimte. Voor wie droomt van emigreren naar Zweden, maar niet helemaal afgelegen wil zitten, kan dat aantrekkelijk zijn.
I love Hjo
Als vakantiebestemming werkt Hjo vooral goed voor mensen die houden van rustige stadjes met karakter. Je kunt wandelen door de oude houten wijken, koffie drinken in de haven, zwemmen bij Guldkroksbadet, de gekleurde strandhuisjes bekijken of een tocht maken langs Hjoån.
Misschien is dat precies waarom de lokale slogan zo goed werkt: “I love Hjo”. Het klinkt bijna te makkelijk. Tot je er bent geweest. Dan snap je hem.
Verken hier meer provincies van Zweden.
Abonneer je op onze nieuwsbrief om op de hoogte te blijven van alle verhalen uit Zweden en andere Noordse landen.