Södermanland: kastelen, runenstenen en Zweden in balans
Södermanland, of Sörmland zoals men hier meestal zegt, is zo’n regio die je makkelijk over het hoofd ziet als je alleen maar naar het noorden van Zweden kijkt. Zonde, want juist hier krijg je Zweden in een heel toegankelijke vorm. Meren, bossen, rode huizen, kust, kastelen, oude dorpjes en toch Stockholm binnen handbereik. Voor Nederlanders en Belgen die dromen van Zweden, maar niet meteen in de totale wildernis willen belanden, is dit een behoorlijk interessante provincie.
Het landschap is vriendelijk en afwisselend. Geen dramatische bergen of eindeloze leegte, maar glooiende heuvels, eikenbossen, meren en kleine akkers die langzaam overgaan in kust en archipel. Aan de ene kant ligt het Mälarmeer, aan de andere kant de Oostzee. Daartussen vind je plaatsen als Nyköping, Strängnäs, Trosa, Eskilstuna en Mariefred. Stuk voor stuk plekken waar het leven net wat trager lijkt te gaan, zonder dat je het gevoel hebt dat je van de wereld bent verdwenen.
Kastelen regio
Wat Sörmland bijzonder maakt, is dat de geschiedenis hier niet achter glas ligt. Je komt haar gewoon tegen langs de weg. In het landschap staan honderden runenstenen, oude grafvelden en sporen uit de Vikingtijd. Alsof iemand ooit heeft besloten: laten we het verleden niet opruimen, maar gewoon laten staan. Bij Åsa op Selaön ligt bijvoorbeeld een van de grootste bewaard gebleven grafvelden uit de late ijzertijd, met honderden oude grafmonumenten. Het is juist die tastbaarheid die Sörmland zo leuk maakt.
En dan zijn er de kastelen. Heel veel kastelen. Sörmland wordt niet voor niets vaak genoemd als een van de kastelenregio’s van Zweden. Gripsholm bij Mariefred is de bekendste, prachtig gelegen aan het water en verbonden met Gustav Vasa, de koning die in 1523 in Strängnäs werd gekozen. Daarmee speelt deze regio een serieuze rol in het ontstaan van het moderne Zweden. Best bijzonder eigenlijk: je loopt hier door gezellige stadjes en langs rustige oevers, en ondertussen struikel je bijna over nationale geschiedenis.
Vakantie en verhuizen
Voor vakantiegangers is Sörmland ideaal omdat je er makkelijk kunt schakelen. De ene dag wandel je een stuk van de Sörmlandsleden, een wandelnetwerk van meer dan duizend kilometer. De volgende dag zit je op een terras in Trosa, vaar je tussen eilanden, bezoek je een landhuis of eet je taart bij Taxinge. Dat laatste is geen verplichting, maar laten we eerlijk zijn: als een kasteel bekendstaat om taartbuffetten, dan moet je daar cultureel verantwoord onderzoek naar doen.
Ook voor wie nadenkt over verhuizen naar Zweden, heeft Sörmland duidelijke voordelen. De regio ligt gunstig ten opzichte van Stockholm, maar biedt veel meer ruimte en rust. Je vindt hier natuur en buitenleven zonder dat je meteen uren van werk, scholen, winkels of openbaar vervoer verwijderd bent. In 2025 woonden er 264 Nederlanders in Södermanland, dus helemaal onontdekt is het zeker niet meer. Maar druk? Nee, dat wordt het hier niet snel.
Sörmland is niet het ruigste Zweden en ook niet het meest afgelegen. Het is eerder Zweden met alles op comfortabele afstand: groen, historisch, waterrijk en verrassend veelzijdig. Een provincie voor mensen die houden van rust, maar niet van isolement. Van natuur, maar ook van leuke stadjes.
Verken hier meer provincies van Zweden.
Abonneer je op onze nieuwsbrief om op de hoogte te blijven van alle verhalen uit Zweden en andere Noordse landen.