Bas van Brecht is een Nederlander in Zweden. Oprichter van The Nordic Dutchman en vader van Anna en Sam. Hij struint bossen, meren en bergen af op zoek naar verhalen, maar ligt net zo lief op de bank met een Scandinavisch boek of de nieuwste Nordic noir. In deze column deelt hij zijn bevindingen.
Waterloo. Euphoria. Heroes. En zelfs de ‘Bara Bada Bastu’-saunasong. Het zijn oorwurmen van liedjes die in mijn hoofd zitten en er nooit meer uitgaan. Ik ben dan ook een Eurovisie-fan. Een ontboezeming die in Nederland nog weleens tot gefronste wenkbrauwen leidt. Niet in Zweden.
Hier nemen ze het festival namelijk serieus. Héél serieus. Zoals elk jaar trokken ze ook deze februari weer alle registers open om de perfecte kandidaat te vinden tijdens hun Melodifestivalen. Het hele circus reisde met zes live uitgezonden voorrondes door het land, waarna Zweden zijn twaalf finalisten koos. Elke liveshow werd door bijna drie miljoen Zweden bekeken. Dat is, schrik niet, bijna een derde van de bevolking.
Elk jaar draven de beste liedjesschrijvers op om de ultieme hit te produceren. Enkele van de meest talentvolle artiesten van het land schrijven zich in voor de strijd. En met succes: Zweden is met zeven Eurovisieoverwinningen recordhouder, een titel die het deelt met Ierland. Al dateert de laatste Ierse winst van dertig jaar geleden, terwijl Zweden deze eeuw al drie keer won. Eurovisieland nummer één dus.
Ik zal niet beweren dat de Zweedse Eurovisiewaanzin de reden was voor mijn verhuizing. Daar is de liefde verantwoordelijk voor. Maar dat die me uitgerekend naar het ultieme songfestivalland dreef, is een mooie meevaller.
Hier lijkt te gelden: wat er ook gebeurt, the show must go on. Want de Zweden mogen dan bekendstaan als politiek correct, je moet niet aan hun liedjesfestijn komen. Een serieuze discussie over terugtrekking vanwege de deelname van Israël kwam dit jaar dan ook niet echt op gang. Een paar artiesten riepen op om niet mee te doen, maar vonden weinig weerklank bij een bevolking die zich haar feestje niet wil laten afpakken.
De afgelopen weken zag ik tijdens de voorrondes dus weer grote zalen vol duizenden fans met glitterhoedjes, gekke brillen en fluorescerende jasjes. Er zijn maar weinig momenten waarop de Zweed zijn ware aard laat zien: tijdens Midzomer, na een paar shotjes schnaps, én tijdens Melodifestivalen. Dan blijken die ogenschijnlijk gereserveerde Zweden opeens prima een feestje te kunnen bouwen.
Zaterdag kiest Zweden zijn Eurovisieafgezant tijdens de finale in Stockholm. Het niveau van de finalisten ligt dit jaar niet bijster hoog. Er is een Chileens-Zweedse komiek die optreedt als ‘Delulu Arabier’, een 50+-brandweermannenband, twee artiesten die vooral teren op oude faam en een Zweeds latinopopduo. Je kunt je er vast iets bij voorstellen.
Als millennial voelde ik een vleugje nostalgie bij de terugkeer van A*Teens. In de jaren negentig coverden ze als tienerband ABBA. De tieners van toen zijn inmiddels veertigers, maar noemen zich nog altijd A*Teens. Of iemand onder de dertig daar nog van onder de indruk raakt, betwijfel ik.
Waar eerdere jaren Loreen of KAJ met hun saunasong direct een favorietenrol opeisten, springt er nu weinig uit. Of het moet de jonge, met ontbloot bovenlijf en door Freddie Mercury geïnspireerde Greczula zijn. Vorig jaar stond hij al in de ‘Melo’-finale met een beter lied. In die zin is de titel van zijn nummer dit jaar toepasselijk: Half of Me. Het zou zomaar genoeg kunnen zijn voor de winst zaterdag.
Dus nee, wie nog steeds de nare smaak in de mond heeft van het debacle rond de diskwalificatie van ‘onze Joost Klein’ in Malmö, kan ik geruststellen: Zweden gaat dit jaar niet winnen.
Ook de Zweedse media zijn het in hun bloedserieuze analyses eens: de kwaliteit van de inzendingen is dit jaar mager. Waar Zweden normaal gesproken bij de internationale bookmakers al in de top tien staat voordat het überhaupt een lied heeft gekozen, zakt het nu langzaam weg.
Toch is de kans groot dat het hele festijn volgend jaar opnieuw richting het hoge noorden trekt. Finland en Denemarken kozen namelijk al hun kandidaten en die staan er aanzienlijk beter op bij de doorgaans goed geïnformeerde bookmakers. De Finnen zijn momenteel favoriet met een electro-viool-visueel-duo-spektakel.
En ook de traditioneel teleurstellend presterende Denen mogen zich eindelijk eens verheugen op een kansrijk lied. Hun Søren Torpegaard Lund laat zich opsluiten in een glazen kubus en bezingt, gehuld in een doorschijnend visgraatshirtje, hoe hij de nacht met zijn geliefde wil laten vlammen.
Een vrij erbarmelijk niveau of niet, zaterdag zitten wij, net als de rest van Zweden, weer met vrienden, een kommetje snoepjes en ‘paascola’ voor de buis tijdens een Melokijkfeestje. Ook al winnen de Zweden waarschijnlijk niet in mei en is het politieke tumult groot, het Zweedse feestje gaat altijd door.
Bas schrijft elke maand een column op Nordic Dutchman. Abonneer je op onze nieuwsbrief om deze maandelijks in je mailbox te ontvangen.
De Melodifestivalen finalisten 2026
Dit zijn de finalisten van Melodifestivalen op zaterdag. Een van deze kandidaten gaat in mei namens Zweden naar het Eurovisiesongfestival in Zwiterserland.
