De nieuwe Tina N. Martin
Tina N. Martin is een van de interessantste Scandinavische thrillerstemmen van de afgelopen jaren. Haar debuutthriller Het appelmeisje belandde meteen tussen de bestverkochte thrillers in Zweden en sloeg ook in Nederland aan. Met De dondermaker vestigde ze definitief haar naam. Nu verschijnt haar derde thriller: De schaduwzus. Ik las deze nieuwste Martin. De vraag is: moet jij hem ook lezen?
Dit zijn de redenen waarom je De schaduwzus wél moet lezen ✅
Deze nieuwe Scandinavische thriller is een aanrader als je houdt van:
1. Betrokken en emotioneel
Dat Tina N. Martin begaan is met het lot van jongeren, bleek al uit de eerste twee thrillers in de Idun Lind-reeks. In beide boeken was er volop aandacht voor de desastreuze gevolgen die het kan hebben wanneer kinderen niet de juiste basis meekrijgen.
Heel verwonderlijk is die thematiek niet, gezien Martins achtergrond. Hoewel het haar als schrijfster voor de wind gaat, staat ze nog altijd twee dagen per week voor de klas op een middelbare school, zo vertelde ze eerder in een interview op deze site. Bovendien schrijft ze graag over wat haar raakt:
“De misdaden in mijn verhalen zijn altijd gebaseerd op echte sociale problemen die me boos, overstuur en ronduit verdrietig maken. Het kan gaan om het falen van de volwassen wereld, mensenhandel en niet-functionerende jeugdzorg, maar ook om racisme en integratie.”
Ook in De schaduwzus staat weer een sociaal probleem centraal. Deze keer is dat de falende jeugdzorg in Zweden. Aan het begin van het verhaal is Elvira Lind al drie jaar spoorloos. Ze verdween uit een jeugdzorginstelling en niemand weet wat er met haar is gebeurd — totdat ze tijdens een bruiloft van een kerktoren valt en ter plekke overlijdt. Heeft ze zichzelf van het leven beroofd of is ze vermoord?
Met De schaduwzus heeft Martin een nog persoonlijker boek geschreven. In het nawoord draagt ze het op aan haar overleden zus. Dat het verhaal in verschillende opzichten persoonlijk is, wordt tijdens het lezen al snel duidelijk. Dat persoonlijke karakter is tijdens het lezen voelbaar: het verhaal ademt een urgentie en emotionele betrokkenheid die moeilijk te fabriceren zijn.
2. Het vlindereffect
Het vlindereffect is het idee dat een kleine gebeurtenis grote gevolgen kan hebben. Zo zou het klapperen van de vleugels van een vlinder aan de ene kant van de aarde uiteindelijk een tornado aan de andere kant kunnen veroorzaken. Dit principe vormt een terugkerend element in de boeken van Martin.
Niets is toevallig en niets gebeurt zonder reden. In al haar boeken ligt de kiem van wat in het heden gebeurt in het verleden. Zo ook in De schaduwzus. Ditmaal volgen we de jonge Emma en haar tweelingzus Molly, die samen opgroeien in een disfunctioneel gezin.
Als lezer weet je dat wat de zussen in het verleden overkomt, van invloed zal zijn op de gebeurtenissen in het heden. Alleen: hoe? Dat is de puzzel die je voortdurend probeert te leggen.
Je zoekt dus niet alleen naar de dader en diens motieven, maar ook naar het verband tussen heden en verleden.
3. Idun Lind
Met elk boek krijgt hoofdpersoon Idun Lind meer diepte. In de eerste twee delen liet ze zich vooral zien als een nuchtere, wat gesloten rechercheur met een sterk rechtvaardigheidsgevoel. Dat maakte haar tot een overtuigende rechercheur, maar een dieper inzicht in wie zij is en wat haar drijft, bleef uit. Daardoor bleef Lind enigszins op afstand.
In De schaduwzus laat Idun Lind eindelijk meer van zichzelf zien. Dan blijkt ze toch minder nuchter dan de eerste twee boeken deden vermoeden. Dat geeft haar kleur en gelaagdheid.
4. Ook losstaand te lezen
Net als veel andere Scandinavische thrillers kun je ook dit derde deel in de Idun Lind-reeks zonder veel voorkennis lezen. Tina N. Martin zorgt ervoor dat de belangrijkste elementen uit het verleden van de rechercheur kort worden aangestipt.
Natuurlijk helpt het als je Het appelmeisje en De dondermaker ook hebt gelezen. Dan ken je de hoofdpersonages immers al en hoef je niet opnieuw een band met hen op te bouwen. Om deze zaak te kunnen volgen, is dat echter niet nodig. De schaduwzus functioneert prima als zelfstandige thriller.
Waarom je De schaduwzus niet moet lezen ❌
Dit klinkt overtuigend, maar voordat je naar de boekhandel rent, zijn er ook enkele kanttekeningen. Redenen waarom je De schaduwzus misschien níét wilt lezen:
1. Als je niet van gruwelijkheden houdt
Als je niet van al te veel gruwel houdt, is de Scandinavische thriller misschien sowieso niet het juiste genre voor je. De schaduwzus kun je dan waarschijnlijk al helemaal beter overslaan. Martin houdt zich niet in: bepaalde scènes beschrijft ze zeer grafisch en daarbij schuwt ze een zeker schokeffect niet. De grafische scènes vergroten de dreiging, maar soms lijkt Martin zo nadrukkelijk te willen choqueren dat het geweld de maatschappelijke thematiek dreigt te overschaduwen.
Als je daarvan houdt, levert dat veel leesplezier op. Maar dit is geen thriller voor tere zielen.
2. Als je voortdurend spanning verwacht
De schaduwzus opent spectaculair, maar schakelt daarna een versnelling terug. Martin neemt uitgebreid de tijd om de verschillende personages, tijdlijnen en sociale problematiek uit te werken. Daardoor gaat de vaart in het middendeel soms wat uit het verhaal, maar wordt het plot juist steviger. Richting het einde komt de vaart er weer flink in, maar wie een thriller zoekt die van begin tot eind op volle snelheid voortdendert, zal af en toe wat geduld moeten hebben.
Conclusie
Het appelmeisje zette Tina N. Martin op de kaart. De dondermaker vestigde haar naam. Met De schaduwzus laat ze zien dat dit geen toevalstreffers waren. Haar maatschappelijk betrokken verhalen, waarin het lot van kinderen centraal staat, haar beeldende en filmische schrijfstijl en haar talent om een vernuftig plotweb te weven, maken haar boeken tot een groot leesplezier.
Dat haar verhalen zich zo sterk als een film voor je ogen afspelen, roept de vraag op: waarom is er nog geen televisieserie rond Idun Lind? Verschillende passages in De schaduwzus zijn zo bloedstollend spannend en onvoorspelbaar dat ze bijna schreeuwen om verfilmd te worden.
In de tussentijd kijk ik reikhalzend uit naar het vierde deel in de Idun Lind-reeks, want De schaduwzus doet verlangen naar meer.
Lezen dus!
