Ze sprak geen woord Zweeds, nu geeft Rebecca zelf Zweedse les aan Nederlanders

“Ik weet hoe het is om op nul te beginnen. Die ervaring neem ik mee in mijn lessen.”

Een gecertificeerd lerares Zweeds worden terwijl je zelf pas een paar jaar in Zweden woont. Het klinkt bijna onmogelijk, maar de in Duitsland geboren Rebecca Mattsson kreeg het voor elkaar. Vanuit Leksand helpt ze met haar online taalschool Sweasify nu leerlingen uit heel Europa, waaronder veel Nederlanders, om de Zweedse taal onder de knie te krijgen.

“Ik sprak geen woord Zweeds toen ik hiernaartoe verhuisde. Ik hou van warmte en had nooit overwogen om zo noordelijk terecht te komen”, vertelt Rebecca Mattsson die tegenwoordig woont in het idyllische Leksand in de provincie Dalarna.

Het leven zette haar namelijk op een ander pad dan gedacht. Als groot Beatles-fan ontmoette ze tijdens de International Beatleweek in Liverpool een Zweedse man met dezelfde liefde voor de Britse muziekgroep. Die gedeelde liefde groeide uit tot een liefde voor elkaar. Een paar maanden later, in maart 2020, verhuisde Rebecca noodgedwongen sneller dan gepland naar Zweden.

“Dat was een hele uitdaging. Hij is treinmachinist en was voor zijn werk om de week op pad. Ik dacht: o mijn god, wat moet ik nu doen? Ik ben echt een mensenmens en een prater. Ik wist dat ik altijd een buitenstaander zou blijven als ik de taal niet sprak. In het Engels kun je hier misschien wat smalltalk hebben, maar echt verder kom je dan niet.”

Geen kinderboekjes maar Mankell 

Lang bij de pakken neerzitten doet ze niet. In Duitsland werkte Rebecca als lerares Engels en Duits, en eenmaal in Zweden besluit ze zich volledig op de taal te storten. Haar achtergrond als docent komt goed van pas wanneer ze naar de plaatselijke bibliotheek gaat.

“Veel mensen denken dat ze kinderboeken moeten lezen bij het leren van een nieuwe taal. Maar die zijn eigenlijk helemaal niet zo makkelijk. Ze zijn vaak geschreven in de verleden tijd, omdat verhalen daardoor spannender worden. Maar juist daardoor krijg je ook complexere grammaticale structuren. Kinderverhalen kunnen qua onderwerp eenvoudig zijn, maar het taalniveau van kinderen is al veel verder ontwikkeld.”

Rebecca kiest daarom voor boeken die speciaal zijn herschreven voor taalleerders. “Een boek van Henning Mankell was een van mijn eerste. Ik ben dol op Scandinavische thrillers.”

Het blijft niet bij lezen alleen. “Daarna dwong ik mezelf alle oefeningen te doen die ik mijn eigen studenten ook zou geven. Ik schreef karakterbeschrijvingen en verzon verhalen. Het schrijven van geavanceerde teksten was eigenlijk nog te moeilijk voor mij, dus schreef ik kleine zinnetjes en zocht ik de zinsstructuur op.”

Taarten voor midzomer

Zo bouwt ze stap voor stap een basis op. Maar dan komt de belangrijkste stap: de taal ook echt gebruiken. “Ik wist niet goed waar ik moest beginnen. Toen kwam midzomer eraan en dacht ik: ik kan nog niet zo goed praten, maar ik kan wel taarten bakken. Dus bakte ik taart. Ik heb mezelf het dorp ingebakken. Daardoor begonnen mensen zich ook te openen voor gesprekjes met mij. Het is maar een kleine moeite, een taart bakken, maar je hebt meteen iets om over te praten.”

Die gesprekjes geven haar het vertrouwen om door te zetten. “Dat is ook het advies dat ik iedereen zou geven: geef niet op en wees niet bang om fouten te maken. Je moet risico’s nemen als je een taal leert. Gooi eruit wat je weet en dan zie je wel wat er gebeurt.”

Toch is het leren van de taal van haar nieuwe thuisland soms ook frustrerend. “Dan ontdek je weer iets nieuws en denk je: nee, dit ga ik nooit leren. Iedereen is zo vloeiend en goed. Dan raak je gefrustreerd. De kunst is om niet op te geven.”

Zweedse les geven 

Van thuis studeren met boeken gaat ze naar een cursus Zweeds als tweede taal. Het omslagpunt komt voor Rebecca wanneer ze ongeveer op B1-niveau zit. “Toen kon ik afspraken maken en bijvoorbeeld Zweeds op school en met de docenten praten. Het maakte alles zoveel makkelijker. Ik voelde me meer thuis. Toen dacht ik: wauw, dit is zo leuk. Ik wil Zweedse les geven, internationale mensen ontmoeten en volwassenen lesgeven.”

Haar enthousiasme en gevoel voor taal bleven niet onopgemerkt. Terwijl ze zelf nog bezig was haar Zweeds verder te verbeteren, begon ze te werken als invalleerkracht op lokale basisscholen. Kort nadat ze haar cursus had afgerond, kreeg Rebecca een baan aangeboden als docent Zweeds bij Komvux, het gemeentelijke volwassenenonderwijs. Tegelijkertijd studeerde ze voor haar Zweedse onderwijsbevoegdheid.

“Dat was zwaar, werken en studeren tegelijk, maar ik vond elk onderdeel ervan geweldig.”

De volgende stap: Sweasify 

In 2025 zet ze de volgende stap en schrijft ze zich in bij de Zweedse Kamer van Koophandel met haar online taalschool Sweasify. Vanuit het kleine Leksand in Dalarna geeft ze nu online Zweedse lessen aan volwassenen uit heel Europa, waaronder Nederland.

“Ik merkte dat het Zweedse systeem eigenlijk iemand als ik miste. Als je al in Zweden werkt, kun je vaak geen lessen volgen, omdat ze face-to-face zijn en een strak schema hebben. Dat sluit niet aan bij mensen die hierheen komen en al werken, of bij mensen die zich juist vanuit hun eigen land willen voorbereiden. Ik wilde deze mensen helpen om te integreren.”

Met Sweasify zet Rebecca daarom in op volledig digitale cursussen met een interactief leerplatform. “Studenten krijgen één keer per week 90 minuten les via Google Meet en daarnaast huiswerk en extra materiaal om mee aan de slag te gaan. Die eerste lessen vind ik altijd geweldig. Dan ben ik zo enthousiast om de taal te delen. Mijn pedagogische hart gaat dan open.”

Dat ze zelf niet uit Zweden komt, ziet ze als een kracht. “Ik neem mijn eigen ervaring mee. Ik ben zelf onvoorbereid naar Zweden gekomen en weet hoe dat is. Ik weet hoe het is als je niet goed kunt praten met de zorgverzekering, hoe het leven zonder persoonsnummer voelt en hoe ingewikkeld het kan zijn om dat allemaal uit te zoeken. Geen Zweed heeft die ervaring op dezelfde manier.”

Leergierige Nederlanders 

Rebecca heeft inmiddels ook meerdere cursisten uit Nederland. Nederlandse leerlingen omschrijft ze als gemotiveerd en betrouwbaar. “Ze zijn heel leergierig. Ze maken hun huiswerk en willen snel vooruit. Dat is heel leuk. Maar ze zijn ook streng voor zichzelf. Ze verwachten dat ze alles meteen goed doen.”

Juist daar probeert Rebecca haar cursisten in te begeleiden. “Verlies jezelf niet in de details, verwacht niet te veel van jezelf en leg jezelf niet te veel druk op. Heel veel mensen willen meteen alles perfect zeggen. Ze zeggen: ik kan nu wel met jou praten, maar ik ga nog niet met anderen praten, want ik ben bang om af te gaan.”

Maar dat is volgens Rebecca niet waar taal om draait. “Het doel van taal is communicatie. Je wilt je boodschap overbrengen. Dus ik zeg tegen mijn cursisten: neem risico’s. Niemand zal slecht over je denken omdat je een bijwoord verkeerd gebruikt of van een bijwoord een bijvoeglijk naamwoord maakt.”

Doorlopend proces 

Hoewel Rebecca inmiddels gecertificeerd docent Zweeds is en lesgeeft volgens het Zweedse onderwijsagentschap en het Gemeenschappelijk Europees Referentiekader voor Talen, blijft ze zelf ook leren.

“Het leren van een taal is een doorlopend proces. Het zal nooit helemaal af zijn. Cultuur en taal ontwikkelen zich altijd en je moet daarin meegaan. Er zijn dingen die je niet kunt weten, omdat je hier niet geboren bent. Vragen stellen, eerlijk durven zijn en durven afgaan is heel belangrijk.”

Voor Nederlanders die Zweeds willen leren of dromen van een leven in Zweden heeft Rebecca dan ook een duidelijk advies: “Probeer vrienden te maken, ook niet-Nederlandse vrienden. Leg contact met mensen en sta ervoor open. Bak jezelf de samenleving in als dat nodig is.”

Zelf Zweeds leren met Rebecca?

Ben je nieuwsgierig geworden naar Rebecca’s lessen? Op haar website vind je meer informatie over de online cursussen Zweeds van Sweasify.

Je kunt je ook inschrijven voor haar gratis webinar over de wetenschap achter het leren van talen. Rebecca laat daarin zien hoe je brein nieuwe woorden en grammatica verwerkt, en deelt praktische technieken om slimmer, sneller en met meer vertrouwen Zweeds te leren.

Lees meer over de lessen of schrijf je in voor het gratis webinar.

Dit artikel is tot stand gekomen in betaalde samenwerking met Sweasify. De inhoud is gebaseerd op een interview met Rebecca Mattsson. Wil je jouw bedrijf of dienst ook uitlichten in onze ‘Ondernemen in het hoge noorden’ serie? Klik hier voor meer informatie.