Column | Eleonore Fenne 🇩🇰
In 2009 besloot Eleonore te emigreren naar Denemarken. Daar woont ze nu in Kopenhagen, met haar Deense man en kinderen en bouwde een carrière in de communicatiebranche op. Op Nordic Dutchman vertelt ze als Denemarken-duider over haar leven als Nederlandse in Denemarken.
Na de verkiezingen in maart is er nog altijd geen nieuwe regering gevormd in Denemarken, ondanks verwoede pogingen daartoe van diverse partijleiders. Er worden verwijten over en weer gemaakt en de vraag is nu: wie wil hoeveel water bij de wijn doen? Hoe staat het er nu voor met de onderhandelingen en wat kunnen we de komende tijd verwachten? Mijn gok is nog een portie drama en dan… business as usual.
Op de website van de Deense nationale zender DR staat een teller. Die telt hoeveel dagen, uren en minuten Denemarken al zonder regering zit sinds de verkiezingen eind maart. Alleen het feit al dat er een teller is, geeft aan dat we hier met een uitzonderlijke situatie te maken hebben.
Na de Tweede Wereldoorlog is er geen enkele formatieperiode zo lang geweest als nu en dat baart de gemiddelde Deen toch wel zorgen. Buiten het feit dat het het nationale zelfvertrouwen aantast als consensuszoekende natie, is het ook zeer onpraktisch. In Denemarken gaat de hele ambtenarij op slot. Er mogen nergens besluiten worden genomen; alleen lopende zaken mogen doorgaan op een laag pitje.
Het hele land komt dus langzaam tot stilstand (en in juli gaat ook nog eens iedereen op vakantie – zelfs de openbare zwembaden gaan dan dicht! In de zomer!) en dat is schadelijk voor het kleine landje met z’n open economie. Om nog maar te zwijgen over de dreiging van Donald Trump en zijn sluimerende ambities om Groenland over te nemen.
De gemoederen lopen hoog op
Er staat dus een hoop op het spel en je zou verwachten dat de nakomelingen van de Vikingen hun hoofd koel zouden houden, maar niets is minder waar. De afgelopen maanden hebben we een flinke portie drama gezien. Het lijkt meer op een Latijns-Amerikaanse telenovela dan op de traditionele Scandinavische grijstinten in Nordic noir.
Borgen, de plek waar de Deense regering en het Deense parlement zetelen en bekend van de gelijknamige Deense televisieserie, kookt over.
Een greep uit de gebeurtenissen: Lars Løkke Rasmussen, leider van de middenpartij, zit als een scharnier tussen hoofdpersonen Mette Frederiksen, leider van de Sociaaldemocraten en de huidige demissionaire premier, en rivaliserende hoofdpersoon Troels Lund Poulsen, leider van Venstre, een partij die zich het best laat vergelijken met de Nederlandse VVD, maar dan met de wortels stevig in de landbouw verankerd. Lars Løkke Rasmussen is het scharnier, omdat zijn partij de beslissende zetels heeft om óf de ene, óf de andere regering mogelijk te maken.
Ineens, terwijl Frederiksen aan het onderhandelen was met diverse partijen aan de linkerkant van het politieke spectrum, zei Rasmussen dat hij er geen vertrouwen meer in had. Nu was Troels Lund Poulsen zijn favoriet om een regering te vormen.
Shock!
Wel geschoten, toch mis
Troels lachte in zijn vuistje. Ja! Nu kon hij zijn droom om premier te worden waarmaken. Meerdere malen had hij het al geprobeerd, maar tot op heden greep hij mis. Maar wat je moet weten, is dat Lars Løkke Rasmussen voorheen Venstre-politicus was en de partij uitgewipt werd. Is het daarom aannemelijk dat Rasmussen zijn oude partijgenoot tot premier zou maken?
Dat leek mij als buitenstaander (en zonder woeste Viking-emoties) niet zo waarschijnlijk. En ook Troels Lund Poulsen had niet zo’n zin in zijn oude baas, dus ineens (na een kleine week stilte), organiseerde hij een persconferentie en zei hij dat hij een minderheidsregering wilde vormen zonder Lars Løkke Rasmussens partij.
Maar Poulsen had zijn huiswerk niet goed gedaan en was met open ogen in de val van Rasmussen gelopen.
In Denemarken kun je namelijk alleen een minderheidsregering vormen als je geen actieve meerderheid tegen je hebt (negatief parlementarisme, voor de liefhebber), maar Troels was vergeten te checken of hij wel de passieve steun had van de andere partijen in het parlement. En gek genoeg wilde Rasmussen zijn steun niet geven aan deze zogenaamde ‘blauwe regering’ (rechts van het midden).
Terug naar normaal
Dus nu is Mette Frederiksen weer aan zet. Zij is wederom aangewezen als informateur en onderhandelt druk met drie partijen, midden en links van het politieke spectrum. Een middenregering, zoals het heet. Lars Løkke Rasmussens partij zit daar uiteraard bij, de sluwe vos.
Eufemistisch zei Mette Frederiksen: “Als de Denen zo gefragmenteerd stemmen, moeten de kiezers ook verwachten dat wij niet aan al onze verkiezingsbeloftes kunnen voldoen.” De gefragmenteerde stemmen worden hier overigens af en toe ‘Nederlandse toestanden’ genoemd. En dat is geen compliment.
Kortom: onder leiding van Frederiksen – en met de steun van Rasmussen – gaan de partijen nu een pragmatische regering vormen, geen idealistische.
En zo komen we langzaam weer terug bij de stugge aard van de Deen. We hebben het even gek en verhit gedaan, maar daar zijn we nu klaar mee. Zolang Rasmussen een ministerie naar zijn zin toegeworpen krijgt (Buitenlandse Zaken wil hij graag hebben, zodat hij zich onsterfelijk kan maken als Groenland-redder tegenover Trump), is de vrede binnen een aanstaande regering gewaarborgd.
Ik gok dat er over een weekje of twee een nieuwe regering aantreedt, misschien zelfs iets eerder. En Poulsen kan in de beste Scandi-noir-traditie zijn wraak gaan beramen.
Eleonore schrijft regelmatig voor Nordic Dutchman over haar leven in Denemarken. Abonneer je op onze nieuwsbrief om deze in je mailbox te ontvangen.
