Hij kwam zo’n 10.000 jaar geleden uit de ruimte vallen, lag duizenden jaren in Noord-Groenland en bracht vervolgens bijna zestig jaar door op een binnenplaats in Kopenhagen. Nu staat de 16 ton zware ijzermeteoriet Agpalilik opnieuw voor een flinke reis: Denemarken en Groenland zijn het erover eens dat hij terug moet naar Groenland.
Het laatste Scandinavië nieuws in je mailbox ontvangen? Abonneer je op onze nieuwsbrief:
Wie langs het Natuurhistorisch Museum in Kopenhagen loopt, kan hem moeilijk missen: een gigantisch brok ijzer van ongeveer 16 ton. De meteoriet is het grootste overgebleven deel van Agpalilik, die in 1963 bij Savissivik in Noordwest-Groenland werd gevonden door de Deense wetenschapper Vagn F. Buchwald.
Oorspronkelijk woog Agpalilik ongeveer twintig ton. Halverwege de jaren zestig werd de meteoriet naar Denemarken gebracht en daar in zeventien stukken verdeeld. Het grootste stuk bleef achter in Kopenhagen.
Maar nu mag Agpalilik na tientallen jaren weer naar huis.
De Groenlandse minister Nivi Olsen en haar Deense collega Christina Egelund hebben afgesproken dat de meteoriet naar Groenland wordt overgebracht. Wanneer dat precies gebeurt, is nog niet duidelijk. Eerst moeten het Groenlands Nationaal Museum en Archief en het Deense Natuurhistorisch Museum de juridische en praktische details regelen.
Meer dan een bijzonder stuk steen
Dat Groenland de meteoriet graag terug wil, draait niet alleen om de indrukwekkende afmetingen. Agpalilik maakt deel uit van de Cape York-meteorietenregen, die ongeveer 10.000 jaar geleden in Noordwest-Groenland neerkwam. De lokale bevolking gebruikte het meteorietijzer al meer dan duizend jaar voor onder meer messen, harpoenen en andere werktuigen.
Voor Groenlandse politici heeft de meteoriet daardoor een belangrijke culturele betekenis. Qarsoq Høegh-Dam, die namens de Groenlandse partij Naleraq in het Deense parlement zit, noemt de terugkeer tegenover TV 2 symbolisch „een deel van de ziel” dat terugkeert naar Groenland.
En waarschijnlijk blijft het niet bij deze ene meteoriet.
Volgens een inventarisatie van het Deense ministerie van Cultuur bevinden zich alleen al in het Deense Nationaal Museum ruim 57.000 geregistreerde objecten van Groenlandse oorsprong. Daarnaast beheren Deense natuurhistorische collecties duizenden Groenlandse fossielen, stenen en andere objecten.
De terugkeer van Agpalilik past daarmee in een bredere discussie over de vraag waar historisch en cultureel erfgoed thuishoort. Ook internationaal bekijken steeds meer musea hoe objecten in hun collecties terecht zijn gekomen en of teruggave aan het land van herkomst aan de orde is.
Voor Agpalilik is die vraag inmiddels beantwoord. Na duizenden jaren in Groenland, een halve eeuw in Denemarken en een reis die ooit in de ruimte begon, wacht de meteoriet nog één laatste grote verplaatsing.
Bronnen: TV 2 Danmark, KNR en DR, 7 en 8 september 2026.
Het laatste Scandinavië nieuws in je mailbox ontvangen? Abonneer je op onze nieuwsbrief:
