Noorwegen staat bekend om zijn witte bergtoppen, blauwe fjorden en eindeloze skipistes. Voor veel Nederlanders is het een droomland voor een winterreis. Maar dat beeld verandert snel. Volgens een nieuw, grootschalig klimaatrapport warmt Noorwegen sneller op dan verwacht. De winters worden zachter, natter, en de sneeuw verdwijnt.
In dit verhaal:
- Noorwegen warmt sneller op dan verwacht, met gevolgen voor de winters: zachter, natter en korter.
- Skiërs moeten naar hogere gebieden omdat de sneeuw steeds vaker door regen vervangen wordt.
- De grootste gletsjer, Jostedalsbreen, verliest snel ijs en veel gletsjers kunnen binnen een eeuw verdwijnen.
- De uitstoot van broeikasgassen door fossiele brandstoffen is de hoofdreden voor klimaatverandering in Noorwegen.
- De Noorse regering wil de olieproductie vergroenen, maar de transitie naar duurzame energie verloopt langzaam.
Volgens het rapport Klima i Norge, opgesteld door het Noorse Meteorologisch Instituut en NVE, zullen de grootste veranderingen zich voordoen tussen nu en het jaar 2100. Veel effecten zijn nu al merkbaar, maar tegen het einde van de eeuw zullen de winters in grote delen van Noorwegen bijna volledig verdwijnen.
Hele land merkt gevolgen
Wie in de toekomst wil skiën, moet hoger de bergen in. De temperatuur stijgt, en regen vervangt steeds vaker sneeuw. “Het skiseizoen wordt korter. Je zult verder landinwaarts of hogerop moeten om sneeuw te vinden,” zegt Hege Hisdal van het Noorse water- en energieagentschap tegen NRK.
In Zuid-Noorwegen stijgen zowel de wintertemperaturen als de neerslag. In kustgebieden zoals Agder zal het skiseizoen helemaal verdwijnen. Hoger in de bergen wordt het seizoen tot wel drie maanden korter. En de gevolgen zijn nu al merkbaar, laten exploitanten van skigebieden weten. De koude periodes zijn korter en grilliger en ze gebruiken steeds vaker kunstmatige sneeuw.
Noorse gletsjers trekken terug
De grootste gletsjer van Noorwegen, Jostedalsbreen, heeft inmiddels de helft van zijn ijsvolume verloren. Volgens het rapport hebben veel gletsjers hun kantelpunt bereikt en zullen ze binnen een eeuw verdwijnen. “We zien het nu al gebeuren,” zegt Anita Verpe Dyrrdal van het Klimaat Service Centrum tegen NRK. “Zelfs zonder verdere opwarming verliezen we veel ijs.”
In het uiterste noorden, in Finnmark, stijgt de wintertemperatuur met ruim drie graden. De winter duurt daar een maand korter dan dertig jaar geleden. De overgang tussen vorst en dooi gebeurt steeds vaker op één dag, wat zorgt voor gladheid, bevroren beken en meer overstromingen.
Ook rendieren hebben er last van: graslanden vriezen vaker dicht, waardoor ze moeilijker voedsel vinden.
Olie boosdoener
De belangrijkste oorzaak van klimaatverandering is de uitstoot van broeikasgassen door het verbranden van fossiele brandstoffen zoals olie, gas en kolen. Daarbij komt CO₂ vrij, dat warmte vasthoudt in de atmosfeer. Hoe meer CO₂, hoe sterker de aarde opwarmt, met nattere winters, smeltende gletsjers en stijgende zeespiegels als gevolg.
Dat maakt de situatie in Noorwegen extra wrang. Het land is één van de grootste olie- en gasexporteurs van Europa. De Noorse economie draait nog steeds voor een groot deel op inkomsten uit fossiele brandstoffen. Daarmee verdient Noorwegen miljarden, geld dat onder andere in het beroemde staatsolie-fonds (het pensioenfonds) terechtkomt. Het land dat rijk werd van de olie, voelt nu de rekening van de opwarming.
We moeten onze samenleving aanpassen.
Andreas Bjelland Eriksen, Minister van Klimaat en Milieu
De Noorse regering zegt dat ze de olieproductie wil “vergroenen” en tegelijk inzetten op windenergie en CO₂-opslag, maar de overgang gaat langzaam. Volgens minister van Klimaat en Milieu Andreas Bjelland Eriksen staat Noorwegen voor een nieuwe tijd. “Er komen minder winters en meer regen. We moeten onze samenleving aanpassen.”
